Ở bài viết này, bạn đọc sẽ cùng SmartScale xem lại một dự án triển khai Smart Traffic cho mỏ tại Bắc Ninh: từ bài toán ban đầu ở cổng mỏ, các bước lắp đặt, đến cách đội vận hành sử dụng hệ thống mỗi ngày.
Với một mỏ khai thác, cổng ra vào là nơi mọi chuyến xe đi qua. Kiểm soát tốt cổng nghĩa là kiểm soát tốt phần lớn dòng hàng ra khỏi mỏ.
Bài toán tại cổng một mỏ ở Bắc Ninh
Mỏ trong câu chuyện này nằm tại Bắc Ninh. Lưu lượng xe ra vào trung bình khoảng 70 xe mỗi ngày.
Con số này không quá lớn so với các mỏ công suất cao. Nhưng mỗi chuyến xe đều gắn với khối lượng hàng và doanh thu, nên mỗi lượt ghi nhận sai hay thiếu đều có giá trị.
Trước khi dùng Smart Traffic, việc theo dõi xe ra vào chủ yếu dựa vào con người. Nhân viên trực cổng quan sát xe, ghi biển số cùng giờ vào, giờ ra vào sổ hoặc bảng tính.
Cuối ngày, số liệu được tổng hợp lại bằng tay để biết có bao nhiêu chuyến, xe nào đã ra vào.
Cách làm này gặp những khó khăn quen thuộc ở nhiều mỏ. Khi xe đến dồn dập, việc ghi tay dễ chậm hoặc sót. Biển số đọc nhầm hay ghi sai khó phát hiện ngay.
Khi có thắc mắc về số chuyến, đội vận hành phải lục lại sổ sách, và gần như không có bằng chứng hình ảnh để đối chiếu.
Smart Traffic giúp gì cho cổng mỏ?
Smart Traffic là giải pháp giám sát luồng xe ra vào bằng camera, kết hợp công nghệ nhận diện biển số tự động (ANPR) và AI xử lý ngay tại hiện trường. Đây là sản phẩm cùng hệ sinh thái với SmartScale.
Mỗi lượt xe đi qua, camera ghi lại ảnh, biển số, thời điểm và hướng đi. Toàn bộ hiển thị trên một màn hình duy nhất để người vận hành theo dõi.
Hệ thống cũng cảnh báo khi gặp xe chưa có trong danh sách xe quen thuộc. Nhờ đó, xe lạ không còn lọt qua mà không ai hay biết.
Quan trọng hơn, mỗi lượt xe đều có hình ảnh đi kèm. Khi cần đối chiếu số liệu, đội vận hành có bằng chứng để xem lại thay vì dựa vào trí nhớ hay sổ ghi tay.
Quy trình triển khai tại mỏ
Việc triển khai đi qua năm bước chính sau.
Bước 1 — Khảo sát hiện trường. Kỹ sư đến mỏ để xem vị trí cổng, hướng xe đi, điều kiện ánh sáng, bụi và đường truyền mạng.
Bước 2 — Đề xuất phương án. Từ kết quả khảo sát, đội dự án đưa ra phương án bố trí camera, thiết bị và mạng phù hợp với cổng mỏ.
Bước 3 — Lắp đặt phần cứng. Camera và thiết bị được lắp tại cổng mỏ theo đúng phương án đã thống nhất.
Bước 4 — Cấu hình phần mềm và chạy thử với xe thật. Hệ thống được cấu hình theo mỏ, sau đó chạy thử với xe thực tế để kiểm tra độ chính xác nhận diện.
Bước 5 — Đào tạo vận hành. Nhân sự mỏ được hướng dẫn cách theo dõi, xử lý dữ liệu và làm báo cáo.
Đội vận hành dùng Smart Traffic mỗi ngày như thế nào?
Smart Traffic nhận diện biển số bằng AI nên làm được phần lớn công việc. Tuy vậy, AI vẫn có lúc đọc sai khi biển bẩn, biển mờ hoặc ký tự gần giống nhau.
Vì vậy, mỏ vận hành theo nguyên tắc: AI lo phần lớn, con người lo phần kiểm tra. Quy trình mỗi ngày gồm bốn bước.
Bước 1: theo dõi dữ liệu. Nhân sự mở tab Dữ liệu để xem từng lượt xe. Thẻ nào gắn nhãn đỏ “Biển mới” nghĩa là xe chưa có trong danh sách biển chuẩn.
Độ tin cậy thấp, biển trống hoặc trạng thái “Không hợp lệ”, “Chưa xác định” là những dấu hiệu cần kiểm tra trước. Bản ghi nên được rà soát tối thiểu hai lần mỗi ngày.
Bước 2: xử lý dữ liệu lỗi. Biết chắc biển đúng thì sửa tay. Chưa chắc thì dùng chức năng “Nhận diện lại” để AI đọc lại. Bản ghi thừa thì xóa, và dữ liệu xóa nhầm vẫn khôi phục được từ Thùng rác.
Bước 3: cập nhật danh mục. Xe quen thuộc được thêm vào “Biển chuẩn” để không bị cảnh báo lặp lại. Xe không cần thống kê được đưa vào “Biển số loại trừ”.
Bước 4: làm báo cáo. Khi dữ liệu đã sạch, nhân sự vào tab Báo cáo để xem số lần ra, số lần vào của từng xe. Nguyên tắc ở bước này rất rõ: không xử lý, không báo cáo.
Ngoài ra, tab Đối soát cho phép so sánh báo cáo thủ công với dữ liệu camera AI, giúp phát hiện chênh lệch giữa hai nguồn.
Kết quả sau khi triển khai
Với khoảng 70 xe mỗi ngày, mỏ có khoảng 2.100 xe mỗi tháng và hơn 25.000 xe mỗi năm đi qua cổng. Đây là khối lượng dữ liệu rất lớn nếu phải ghi và tổng hợp bằng tay.
Sau khi đưa Smart Traffic vào vận hành, cách quản lý dữ liệu xe ra vào tại mỏ thay đổi rõ rệt ở bốn điểm.
Dữ liệu được ghi nhận tự động. Mỗi lượt xe đều tự có ảnh, biển số, giờ và hướng đi trên hệ thống. Nhân viên không còn phải ghi tay từng chuyến.
Mỗi lượt xe có bằng chứng hình ảnh. Khi cần kiểm tra một chuyến xe, đội vận hành mở lại bản ghi để xem ảnh thay vì lục sổ sách.
Báo cáo có sẵn theo từng biển số. Thay vì tổng hợp tay cuối ngày, nhân sự vào tab Báo cáo là thấy số lần ra, số lần vào của từng xe trong khoảng thời gian cần xem.
Dữ liệu được kiểm soát chặt hơn. Xe lạ được gắn nhãn “Biển mới” để chú ý. Mọi chỉnh sửa đều lưu nhật ký cùng biển số gốc. Và tab Đối soát cho phép so với sổ ghi tay để tìm chênh lệch.
Nhìn lại cả quá trình, sự khác biệt giữa trước và sau khi triển khai có thể tóm lại qua vài tình huống quen thuộc.
Trước đây, mỗi chuyến xe được ghi tay vào sổ hoặc bảng tính. Giờ đây, camera AI tự ghi lại ảnh, biển số, giờ và hướng đi của từng lượt xe.
Trước đây, gần như không có bằng chứng cho từng chuyến. Giờ đây, mỗi lượt xe đều có hình ảnh đi kèm để xem lại bất cứ lúc nào.
Trước đây, cuối ngày phải cộng tay từ sổ sách mới biết số chuyến. Giờ đây, báo cáo theo từng biển số đã có sẵn trên hệ thống.
Trước đây, việc phát hiện xe lạ phụ thuộc vào người trực cổng. Giờ đây, hệ thống tự gắn nhãn “Biển mới” để nhắc người vận hành chú ý.
Trước đây, biển số ghi sai rất khó phát hiện và truy lại. Giờ đây, mọi chỉnh sửa được lưu cùng nhật ký và biển số gốc.
Và khi cần đối chiếu số liệu, thay vì lục lại sổ sách, đội vận hành dùng tab Đối soát để so với dữ liệu camera AI.
Điều này giúp đội vận hành chuyển từ ghi chép sang kiểm tra, đúng với tinh thần AI lo phần lớn, con người lo phần kiểm soát.
Bài học cho các mỏ khác
Từ dự án này, có ba điều các mỏ đang cân nhắc giải pháp tương tự nên lưu ý, kể cả khi lưu lượng xe chỉ ở mức vài chục xe mỗi ngày.
Một là khảo sát kỹ cổng mỏ trước khi lắp đặt, vì bụi, ánh sáng và hướng xe ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác nhận diện.
Hai là đào tạo đội vận hành ngay từ đầu. Công nghệ chỉ phát huy khi người dùng biết kiểm tra và xử lý dữ liệu đúng quy trình.
Ba là coi Smart Traffic như công cụ nâng cao năng lực của con người, không phải thứ thay thế hoàn toàn con người. Người vận hành vẫn là mắt xích kiểm soát cuối cùng.
Smart Traffic – Mỗi chuyến xe ra vào đều được ghi nhận, đối chiếu và lưu lại.
Nếu mỏ của bạn đang gặp tình trạng ùn tắc, khó kiểm soát xe ra vào hoặc khó đối soát số liệu, hãy liên hệ ngay với các chuyên gia của SmartScale để được khảo sát và tư vấn giải pháp phù hợp nhất.