Bài toán của một mỏ có 200 xe mỗi ngày
Mỏ trong câu chuyện này nằm tại Quảng Ninh. Mỗi ngày có khoảng 200 xe ra vào, và dòng xe gần như không dứt trong suốt thời gian hoạt động.
Với khoảng 200 xe mỗi ngày, mỏ có khoảng 6.000 xe mỗi tháng và hơn 70.000 xe mỗi năm đi qua cổng và trạm cân. Mỗi chuyến xe đều gắn với khối lượng hàng và doanh thu.
Khi dòng xe dày đặc như vậy, cách làm thủ công nhanh chóng bộc lộ giới hạn. Nhân viên phải nhập biển số bằng tay, ghi số cân, viết phiếu và đối chiếu với lệnh vận chuyển cho từng xe.
Mỗi thao tác tay đều làm chậm một lượt cân. Xe phải chờ, hàng dài kéo ra cổng, và nguy cơ ùn tắc tăng lên vào giờ cao điểm.
Quan trọng hơn, thao tác thủ công luôn tiềm ẩn rủi ro sai lệch. Khối lượng có thể bị ghi nhầm, xe không có lệnh vẫn có thể lọt qua, và dữ liệu cân khó đối chiếu với hóa đơn, báo cáo.
Với một mỏ, mọi sai lệch nhỏ đều có thể trở thành thất thoát lớn khi cộng dồn qua hàng chục nghìn chuyến xe mỗi năm.
Giải pháp: kiểm soát từ cổng đến trạm cân
Dự án chia bài toán thành hai lớp kiểm soát, cùng hệ sinh thái. Smart Traffic giám sát luồng xe ra vào ở cổng bằng camera và nhận diện biển số tự động. SmartScale quản lý quá trình cân và dữ liệu phía sau.
Hai lớp này cùng nhìn vào một đối tượng là từng chuyến xe. Ở cổng, xe được nhận diện và ghi nhận. Ở trạm cân, xe được cân, cấp phiếu và đối chiếu.
Nhờ vậy, mỏ có một dòng dữ liệu liền mạch từ lúc xe đến cổng cho đến khi hàng rời mỏ, thay vì nhiều mảnh rời rạc do nhiều người ghi chép.
Các hạng mục SmartScale đã triển khai tại mỏ
Nhận diện biển số tự động. Camera AI đọc biển số khi xe vào cân và tự điền vào phiếu cân. Nhân viên không còn phải gõ biển số từng xe, giúp giảm sai sót nhập liệu.
Cân một lần, cân bỏ bì. Với những xe đã có khối lượng bì lưu sẵn, hệ thống chỉ cần cân một lần. Theo tài liệu giải pháp ngành mỏ của SmartScale, cách này giảm khoảng một nửa thời gian cân so với cân hai lần truyền thống.
Barrier tự động. Barrier chỉ mở khi xe có lệnh hoặc phiếu hợp lệ. Trường hợp mở thủ công phải được xác thực ở cấp quản lý và ghi lại nhật ký, nên mọi lần can thiệp đều có dấu vết.
Ảnh và dữ liệu làm bằng chứng. Mỗi phiếu cân đi kèm hình ảnh từ camera. Hệ thống chỉ chốt số khi cân ổn định, và phiếu cân có mã QR để đối tác tự tra cứu mà không cần đăng nhập.
Hóa đơn và kế toán. Phiếu cân được kết nối với phần mềm kế toán để xuất hóa đơn tự động. Nhờ vậy, dữ liệu cân, hóa đơn và bán hàng đồng bộ với nhau, không phải nhập lại.
Giám sát và báo cáo. Quản lý theo dõi hoạt động của mỏ qua báo cáo và màn hình tổng hợp. Khi mất mạng, hệ thống vẫn chạy và tự đồng bộ khi có kết nối trở lại.
Quy trình triển khai
Một dự án quy mô lớn cần đi từng bước chắc chắn. Việc triển khai tại mỏ gồm năm bước chính.
Bước 1 — Khảo sát hiện trường. Kỹ sư xem vị trí cổng, trạm cân, hướng xe đi, điều kiện ánh sáng, bụi và đường truyền mạng.
Bước 2 — Đề xuất phương án. Từ kết quả khảo sát, đội dự án đưa ra phương án bố trí camera, thiết bị và mạng cho cả cổng và trạm cân.
Bước 3 — Lắp đặt phần cứng. Camera, thiết bị và barrier được lắp theo đúng phương án đã thống nhất.
Bước 4 — Cấu hình phần mềm và chạy thử với xe thật. Hệ thống được cấu hình theo quy trình của mỏ, sau đó chạy thử với xe thực tế để kiểm tra độ chính xác.
Bước 5 — Đào tạo vận hành. Nhân sự mỏ được hướng dẫn cách theo dõi, xử lý dữ liệu và làm báo cáo.
Vận hành mỗi ngày: AI lo phần lớn, con người lo phần kiểm tra
Hệ thống nhận diện biển số bằng AI nên làm được phần lớn công việc. Tuy vậy, AI vẫn có lúc đọc sai khi biển bẩn, biển mờ hoặc ký tự gần giống nhau.
Vì vậy, đội vận hành của mỏ làm việc theo bốn bước mỗi ngày. Đầu tiên là theo dõi dữ liệu để phát hiện bản ghi lỗi hoặc xe lạ có nhãn “Biển mới”.
Tiếp theo là xử lý lỗi: sửa tay khi biết chắc biển đúng, hoặc cho AI nhận diện lại khi chưa chắc. Sau đó là cập nhật danh mục xe quen thuộc.
Cuối cùng là làm báo cáo, khi dữ liệu đã sạch. Nguyên tắc rất rõ: không xử lý, không báo cáo. Với 200 xe mỗi ngày, quy trình này giúp dữ liệu luôn đáng tin cậy.
Kết quả sau khi triển khai
Sau khi hệ thống đi vào vận hành ổn định, mỏ ghi nhận ba thay đổi chính qua đo đạc thực tế.
Giảm đáng kể tình trạng thất thoát. Mỗi chuyến xe được nhận diện, cân, đối chiếu lệnh và lưu hình ảnh, nên những kẽ hở do ghi chép tay hay xe ngoài luồng được thu hẹp rõ rệt.
Tối ưu thời gian. Biển số được đọc tự động, cân một lần, barrier và phiếu cân được xử lý ngay. Mỗi lượt xe qua cổng và trạm cân diễn ra nhanh và gọn hơn.
Tối ưu chi phí vận hành. Nhiều thao tác nhập liệu, ghi chép và đối chiếu thủ công được thay bằng tự động. Nhân sự nhờ đó dành thời gian cho việc kiểm soát và xử lý ngoại lệ.
Nhìn lại cả quá trình, sự khác biệt có thể tóm lại qua vài tình huống quen thuộc.
Trước đây, nhân viên gõ biển số, ghi số cân và viết phiếu cho từng xe. Giờ đây, hệ thống tự đọc biển số, tự chốt số cân và tự xuất phiếu.
Trước đây, xe không có lệnh vẫn có thể lọt qua mà không ai hay. Giờ đây, barrier chỉ mở khi xe hợp lệ, và mọi lần mở thủ công đều được ghi nhật ký.
Trước đây, số liệu cân, hóa đơn và báo cáo phải đối chiếu tay. Giờ đây, dữ liệu đồng bộ từ phiếu cân sang hóa đơn và báo cáo.
Điều này giúp đội vận hành chuyển từ ghi chép sang kiểm tra, đúng với tinh thần tự động hóa không phải để thay thế con người.
Bài học cho các mỏ khác
Từ dự án này, có ba điều các mỏ đang cân nhắc giải pháp tương tự nên lưu ý.
Một là nhìn bài toán từ cổng đến trạm cân, không chỉ riêng trạm cân. Dòng hàng chỉ được kiểm soát tốt khi mỗi chuyến xe được theo dõi liền mạch.
Hai là khảo sát kỹ hiện trường, vì bụi, ánh sáng và hướng xe ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác nhận diện.
Ba là đào tạo đội vận hành ngay từ đầu. Công nghệ chỉ phát huy khi người dùng biết kiểm tra và xử lý dữ liệu đúng quy trình.
Nếu mỏ của bạn đang gặp tình trạng ùn tắc, thất thoát hoặc khó đối soát số liệu, hãy liên hệ ngay với các chuyên gia của SmartScale để được khảo sát và tư vấn giải pháp phù hợp nhất.
Leave a Reply